Almanya'da yaşayan herkesin bir sağlık sigortası olmak zorundadır. Bu, yasayla belirlenmiştir. Sağlık sigortası örneğin doktor muayenelerini, ilaçları ve hastanedeki tedavileri öder. Sigorta olmadan bu masraflar çok yüksek olabilir. İki tür sigorta vardır: yasal sağlık sigortası (gesetzliche Krankenversicherung) ve özel sağlık sigortası (private Krankenversicherung). Yasal sigortayı sunan kurumlara sağlık sigortası kasaları (Krankenkassen) denir. Almanya'daki insanların çoğu yasal sigortalıdır. Sigorta işini en iyisi geldikten hemen sonra halledin. İşvereniniz, üniversiteniz ya da Yabancılar Dairesi (Ausländerbehörde – yabancıların oturumuyla ilgilenen daire) çoğu zaman bir belge ister. Bu konuda daha fazlasını Oturma izni konusunu netleştirmek sayfasında okuyabilirsiniz.
Neye ihtiyacınız var
Önce sizin için hangi sigortanın geçerli olduğunu bilmeniz gerekir. Bu, durumunuza bağlıdır.
- Çalışanlar: Bir işverenin yanında çalışan kişi genellikle zorunlu sigortalıdır (pflichtversichert). Bu şu demektir: Yasal sağlık sigortasına girmek zorundasınız. Sadece belirli bir sınırın üzerinde kazananlar özel sigortalı olabilir. Bu sınıra zorunlu sigorta sınırı (Versicherungspflichtgrenze) denir. Her yıl değişir.
- Serbest çalışanlar (Selbstständige): Serbest çalışanlar genellikle seçim yapabilir. Gönüllü yasal sigorta ya da özel sigorta mümkündür.
- Öğrenciler: Öğrenciler genellikle yasal sigortalıdır. Üniversite, kaydınızı yapmadan önce sigortalı olduğunuzu gösteren bir belge ister.
- Aile: Yasal sigortada kendi geliri olmayan ya da az geliri olan eşler ve çocuklar ücretsiz olarak birlikte sigortalanabilir. Buna aile sigortası (Familienversicherung) denir.
Başvuru için genellikle şu belgelere ihtiyacınız vardır:
- Pasaport veya kimlik kartı
- Almanya'da posta gönderilebilecek bir adres
- İş sözleşmeniz, üniversiteden bir belge ya da serbest çalışmanızla ilgili bilgiler
- Sağlık kartı için bir vesikalık fotoğraf
- Primleri kendiniz ödüyorsanız banka bilgileriniz (IBAN). Bkz. Banka hesabı açmak.
- Varsa yurt dışındaki önceki sağlık sigortalarınıza ait belgeler
- Zaten varsa sosyal sigorta numaranız (Sozialversicherungsnummer). Yoksa sağlık sigortası kasası sizin için başvurabilir.
Adım adım
- Durumunuzu netleştirin. Bir işte mi çalışıyorsunuz, serbest mi çalışıyorsunuz, yoksa öğrenci misiniz? Yasal sigortalı olmak zorunda mı olduğunuz yoksa seçim yapıp yapamayacağınız buna bağlıdır.
- Bir sağlık sigortası kasası seçin. Kasalar hizmetlerin büyük bölümünü aynı şekilde öder, çünkü bunları yasa belirler. Farklar ek primde (Zusatzbeitrag), ekstra hizmetlerde ve hizmet kalitesinde, örneğin başka dillerde danışmanlıkta görülür.
- Üyelik başvurusu yapın. Bu genellikle internet üzerinden, posta yoluyla ya da kasanın bir şubesinde (Geschäftsstelle) yapılabilir.
- Belgeyi iletin. Kasa size bir üyelik belgesi (Mitgliedsbescheinigung) gönderir. Bu, sigortalı olduğunuzu gösteren bir belgedir. Bunu işvereninize ya da üniversitenize verin.
- Bir fotoğraf gönderin. Ardından postayla elektronik sağlık kartı (elektronische Gesundheitskarte) gelir. Bu kartı her doktor ziyaretinde gösterirsiniz.
- Ailenizi kaydettirin. Eşiniz ya da çocuklarınız da sigortalanacaksa, kasanıza aile sigortası başvurusu yapın.
- Özel sigortada: Birkaç teklif alın. Sağlığınızla ilgili soruları dürüstçe yanıtlayın. İmzalamadan önce sözleşmeyi dikkatlice okuyun.
- Değişiklikleri bildirin. Yeni bir adresi, yeni bir işvereni ya da yeni bir geliri sigortaya bildirin.
Masraflar ve süreler
Yasal sigortada prim gelirinize bağlıdır. Prim, brüt maaşın (Bruttolohn) sabit bir yüzdesidir. Brüt maaş, tüm kesintilerden önceki maaş demektir. Buna her kasanın kendisinin belirlediği bir ek prim eklenir. Bir işte çalışıyorsanız, işvereniniz yaklaşık yarısını öder. Sizin payınızı doğrudan maaşınızdan keser. Serbest çalışanlar primin tamamını kendileri öder. Yasal sağlık sigortasıyla otomatik olarak bir bakım sigortanız (Pflegeversicherung) da olur. Bu sigorta, birinin sürekli bakıma ihtiyacı olduğunda yardımcı olur.
Özel sigortada prim gelire bağlı değildir. Örneğin yaşınıza, sağlığınıza ve seçtiğiniz tarifeye göre belirlenir. Çocuklar dahil her kişinin kendi sözleşmesi olması gerekir. Özel bakım sigortasını ayrıca yaptırmanız gerekir.
Süreler hakkında:
- Çalışan olarak işe başladığınız ilk günden itibaren sigortalısınız.
- Sağlık sigortası kasanızı işe başladıktan sonraki iki hafta içinde seçin. Aksi halde işvereniniz sizi bir kasaya kaydettirir.
- Kasa değişikliğini genellikle ancak 12 aylık üyelikten sonra yapabilirsiniz.
Yeni gelenlerin sık yaşadığı sorunlar
Schufa kaydının olmaması: Schufa, insanların faturalarını ödeyip ödemediğine dair veri toplar. Yasal sağlık sigortası için bunun bir önemi yoktur. Zorunlu sigortalıysanız, kasa sizi kabul etmek zorundadır. Bu konuda daha fazlası Schufa'yı anlamak ve oluşturmak sayfasında.
Henüz kayıtlı bir adresin olmaması: Kasa kartınızı ve mektuplarınızı postayla gönderir. Başlangıç için hangi adresi kabul ettiğini kasaya sorun. Adınızın posta kutusunda yazılı olmasına dikkat edin. İkamet kaydınızı (Anmeldung) yaptıktan sonra kalıcı adresinizi kasaya bildirin.
Az Almanca bilmek: Birçok kasa başka dillerde de bilgi veya danışmanlık sunar. Karar vermeden önce bunu sorun. Yanınıza iyi Almanca konuşan birini de alabilirsiniz. Çalışanlara çoğu zaman işverenin personel departmanı (Personalabteilung) da yardım eder.
Kendi ülkenizden sigorta: Almanya'da yaşıyor ve çalışıyorsanız genellikle bir Alman sağlık sigortasına ihtiyacınız vardır. Seyahat sağlık sigortası uzun bir kalış için genellikle yeterli değildir. Vizeniz ya da oturma izniniz (Aufenthaltstitel) için hangi sigortanın yeterli olduğunu Yabancılar Dairesi size söyler.
Minijob: Minijob, düşük gelirli bir iştir. Minijob üzerinden sağlık sigortanız olmaz. Sigorta işini kendiniz halletmeniz gerekir.
Özel sigortayı iyi düşünün: Özel sigortadan yasal sigortaya geri dönmek ileride çoğu zaman zordur. Bu yüzden özel sigorta yaptırmadan önce iyice bilgi edinin.
Sık sorulan sorular
Sağlık kartım gelmeden doktora gidebilir miyim?
Kasanızdan geçici bir belge isteyin. Bunu muayenehanede gösterin. Kartı daha sonra nasıl teslim edeceğinizi muayenehaneyle konuşun.
Bir süre sigortasız kaldıysam ne olur?
Mümkün olan en kısa sürede bir sağlık sigortası kasasına başvurun. Duruma göre sigortasız kaldığınız dönemin primlerini sonradan ödemeniz gerekebilir. Ne kadar erken harekete geçerseniz o kadar iyi.
Oturma iznim için sağlık sigortasına ihtiyacım var mı?
Çoğu durumda evet. Vize ya da oturma izni için genellikle sağlık sigortanız olduğunu göstermeniz gerekir. Sizin durumunuz için kesin kuralları Yabancılar Dairesi açıklar.
Yasal sigorta diş hekimini de öder mi?
Evet, diş hekimindeki temel tedaviler kapsamdadır. Bazı hizmetlerde, örneğin protez dişlerde (Zahnersatz), masrafın bir kısmını çoğu zaman kendiniz ödersiniz.
Vergi numarasıyla (Steuer-ID) kendim mi ilgilenmem gerekiyor?
Vergi numarası, sosyal sigorta numarasından farklı bir numaradır. İşvereninizin ikisine de ihtiyacı vardır. Vergi numarasını nasıl alacağınızı Vergi numarası almak sayfasında okuyabilirsiniz.