Oturma izni (Aufenthaltstitel), Almanya'da yaşamak için verilen resmi izindir. Bu izin, burada çalışıp çalışamayacağınızı ya da okuyup okuyamayacağınızı da gösterir. Farklı türleri vardır, örneğin oturma izni (Aufenthaltserlaubnis), AB Mavi Kart (Blaue Karte EU) veya süresiz oturma izni (Niederlassungserlaubnis). Birçok kişi Almanya'ya bir vize (Visum) ile gelir. Vize, ülkeye giriş için verilen bir izindir ve çoğu zaman yalnızca sınırlı bir süre geçerlidir. Bu sürenin ardından bir oturma iznine ihtiyacınız olur. Bundan Yabancılar Dairesi (Ausländerbehörde) sorumludur. Bu daire, başka ülkelerden gelen insanların oturumuyla ilgili konulara bakar. AB, Avrupa Ekonomik Alanı (AEA/EWR) veya İsviçre dışından geliyorsanız bu adımı tamamlamanız gerekir. Bu ülkelerin vatandaşlarının genellikle oturma iznine ihtiyacı yoktur. Önemli: Yabancılar Dairesinde boş randevu çoğu zaman ancak haftalar sonra bulunur. Bu yüzden mümkün olduğunca erken randevu alın.
Neye ihtiyacınız var
Tam olarak hangi belgelere ihtiyacınız olduğu, Almanya'da bulunma amacınıza bağlıdır, örneğin çalışma, eğitim veya aile. Her Yabancılar Dairesinin kuralları da birbirinden farklı olabilir. Sık istenen belgeler şunlardır:
- geçerli pasaportunuz (Reisepass) ve varsa vizeniz
- Yabancılar Dairesinin doldurulmuş ve imzalanmış başvuru formu (Antragsformular)
- güncel bir biyometrik vesikalık fotoğraf (biometrisches Passfoto) (belirli kurallara göre çekilmiş fotoğraf, örneğin nötr yüz ifadesi ve açık renk arka plan)
- ikamet belgesi (Meldebescheinigung), yani evinizi kaydettirdiğinizi gösteren belge (bkz. İkamet kaydı yaptırmak)
- sağlık sigortanızı (Krankenversicherung) gösteren bir belge (bkz. Sağlık sigortası yaptırmak)
- geçiminizi (Lebensunterhalt), yani yaşamak için yeterli paranız olduğunu gösteren belgeler, örneğin iş sözleşmesi (Arbeitsvertrag), maaş bordroları (Gehaltsabrechnungen) veya banka hesap dökümleri (Kontoauszüge)
- kira sözleşmeniz (Mietvertrag)
- amaca göre başka belgeler, örneğin üniversiteden bir belge, evlilik cüzdanı veya eğitiminize ait diplomalar
Yabancı dildeki belgelerin çoğu zaman Almancaya çevrilmesi gerekir. Daire bazen resmi olarak tanınmış bir tercümanın yaptığı çeviriyi ister.
Adım adım
- Vizenizi kontrol edin. Ne zamana kadar geçerli olduğuna bakın. Tarihi bir yere not edin.
- Sorumlu Yabancılar Dairesini bulun. Yaşadığınız şehir veya ilçedeki (Landkreis) daire sorumludur. Bazı şehirlerde bu dairenin adı farklıdır. Şehrinizin internet sitesi size yardımcı olur.
- Evinizi kaydettirin. Birçok Yabancılar Dairesi ikamet belgesini ister. Daha fazla bilgi için: İkamet kaydı yaptırmak.
- Randevu alın. Birçok daire internetten randevu sunar. Diğerleri e-posta veya bir iletişim formu üzerinden çalışır. Mümkün olduğunca erken, en iyisi geldikten hemen sonra randevu alın.
- Belgelerinizi toplayın. Dairenin listesini kullanın. Tüm belgelerin fotokopisini çekin.
- Randevuya zamanında gidin. Tüm belgelerin asıllarını yanınızda götürün. Birçok izin türünde daire parmak izinizi alır.
- Kartınızı bekleyin. Oturma izni genellikle çipli bir karttır: elektronik oturma izni (elektronischer Aufenthaltstitel, eAT). Kart merkezi olarak üretilir. Bu çoğu zaman birkaç hafta sürer. Ardından kartı daireden teslim alırsınız.
- Kartı dikkatlice okuyun. Kartın üzerinde veya ek bir sayfada, çalışıp çalışamayacağınız ve hangi koşullarla çalışabileceğiniz yazar. Bu kurallara ek hükümler (Nebenbestimmungen) denir. Son geçerlilik tarihini de kontrol edin.
Ücretler ve süreler
Ücretler: Oturma izni için bir harç ödersiniz. Miktar yasayla belirlenmiştir ve iznin türüne bağlıdır. Tam ücreti Yabancılar Dairenizden öğrenebilirsiniz.
Süreler:
- Başvurunuzu vizenizin veya mevcut izninizin süresi dolmadan önce yapın. Bu en önemli kuraldır.
- Zamanında başvurduysanız ama henüz karar çıkmadıysa, genellikle bir geçici izin belgesi (Fiktionsbescheinigung) alırsınız. Bu belge, başvurunuzun işlemde olduğunu ve karar verilene kadar Almanya'da kalmanızın izinli sayıldığını gösterir.
- Vizesiz giriş yapan kişiler turist olarak Schengen Bölgesinde genellikle 180 gün içinde en fazla 90 gün kalabilir. Bazı ülkelerin vatandaşları oturma iznine Almanya'ya girdikten sonra başvurabilir. Bunun sizin için geçerli olup olmadığını Yabancılar Dairesine sorun.
Yeni gelenlerin sık yaşadığı sorunlar
Boş randevu yok
Bu sık görülen bir durumdur. Düzenli olarak tekrar deneyin, çünkü bazen randevular boşalır. Vizenizin süresi yakında doluyorsa, başvurunuzu yine de zamanında yapın. Başvuruyu yazılı olarak veya internetten yapıp yapamayacağınızı daireye sorun. Bir kanıt saklayın, örneğin alındı onayını (Eingangsbestätigung) veya gönderdiğiniz e-postayı.
Henüz kayıtlı bir adresiniz yok
Sabit bir eviniz olmadan kayıt yaptırmak zordur. Ancak birçok Yabancılar Dairesi ikamet belgesini ister. Bir eviniz olur olmaz kayıt yaptırın. Bu, vizenizin süresi dolmadan mümkün değilse Yabancılar Dairesine haber verin ve nasıl ilerlemeniz gerektiğini sorun.
Henüz pek Almanca konuşamıyorsunuz
Dairede genellikle Almanca konuşulur. Mümkünse iyi Almanca konuşan birini yanınızda götürün. Önemli cümleleri ve soruları önceden yazılı olarak hazırlayın. Bazı şehirlerde göçmenler için form doldurmaya yardım eden danışma merkezleri vardır.
Parayla ilgili belgeleriniz eksik
Geçiminizi göstermek için çoğu zaman banka hesap dökümleri veya maaş bordroları gerekir. Bu yüzden erkenden bir hesap açın (bkz. Banka hesabı açmak). Yeni bir işe başlıyorsanız, başlangıçta iş sözleşmesi çoğu zaman yeterlidir. Daireye sorun.
Sık sorulan sorular
Kararı beklerken çalışabilir miyim?
Bu, mevcut vizenize veya izninize bağlıdır. Geçici izin belgesinde genellikle çalışıp çalışamayacağınız yazar. Emin değilseniz, işe başlamadan önce Yabancılar Dairesine sorun.
Geçici izin belgesiyle yurt dışına seyahat edebilir miyim?
Bu belgeyle yurt dışına seyahat etmek zor olabilir. Her seyahatten önce, sorunsuz şekilde geri dönüp dönemeyeceğinizi Yabancılar Dairesine sorun.
Bir AB ülkesinden geliyorum. Bir şey yapmam gerekiyor mu?
Genellikle oturma iznine ihtiyacınız yoktur. Ancak evinizi kaydettirmeniz gerekir. Bunun için İkamet kaydı yaptırmak sayfasını okuyun.
İznimin süresi yakında doluyorsa ne yapmalıyım?
Uzatma başvurusunu son geçerlilik tarihinden önce, erkenden yapın. Birçok daire birkaç hafta önceden başvurmanızı önerir.
Kendi durumum için danışmanlık alabilir miyim?
Bu sayfa yalnızca genel bilgiler verir. Zor sorularda Yabancılar Dairesi, bir göçmen danışma merkezi (Migrationsberatungsstelle) veya oturum hukuku alanında çalışan bir avukat size yardımcı olabilir.