Almanya'ya taşınıp burada araba kullanmak istiyorsanız ehliyetinizi kontrol etmeniz gerekir. Avrupa Birliği (AB) veya Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkelerinden alınan bir ehliyet Almanya'da genellikle geçerliliğini korur. Başka bir ülkeden alınan ehliyet ise çoğunlukla sınırlı bir süre, genellikle altı ay geçerlidir. Bu sürenin ardından Alman ehliyetine ihtiyacınız olur. Bu geçişe ehliyet değişimi (Umschreibung) denir: Yabancı ehliyetinizi bir Alman ehliyetiyle değiştirirsiniz. Bu önemlidir, çünkü geçerli bir sürüş izni (Fahrerlaubnis) olmadan araç kullanan kişi suç işlemiş olur. Sürüş izni, araç kullanmak için verilen resmî izindir. Ehliyet ise bu izni gösteren belgedir. Almanya'da yaşayan ve AB dışı bir ehliyetle araç kullanmaya devam etmek isteyen herkes bu değişimi yaptırmak zorundadır.
Neler gerekli?
Yetkili kurum ehliyet dairesidir (Führerscheinstelle). Bu, şehrinizdeki veya ilçenizdeki (Landkreis) ehliyet işlerine bakan dairedir. Resmî dilde sürüş izni dairesi (Fahrerlaubnisbehörde) olarak da adlandırılır. Tam olarak hangi belgelerin istendiği yere göre değişebilir. Genellikle şunlar gerekir:
- bir başvuru (formu ehliyet dairesinden alabilirsiniz)
- pasaportunuz veya kimlik kartınız (Personalausweis)
- varsa oturma izniniz (Aufenthaltstitel)
- bir ikamet belgesi (Meldebescheinigung), yani vatandaşlık dairesinden (Bürgeramt) alınan ve Almanya'daki adresinizi onaylayan belge
- yabancı ehliyetinizin aslı
- ehliyetiniz Almanca değilse Almancaya çevirisi. Çeviriyi kimin yapabileceğini ehliyet dairesi size söyler.
- güncel, biyometrik bir vesikalık fotoğraf
- çoğu zaman bir göz testi (Sehtest), yani gözlerinizin kısa bir kontrolü; örneğin bir optikte veya göz doktorunda yapılabilir
- çoğu zaman bir ilk yardım kursu (Erste-Hilfe-Kurs) belgesi
Almanya'da ikametinizin olması bir ön koşuldur. Yani önce evinizi kaydettirmeniz gerekir. Bunun nasıl yapıldığını İkamet kaydı yaptırmak sayfasında okuyabilirsiniz.
Adım adım
- Ehliyetin nereden olduğunu kontrol edin: Ehliyetinizin hangi ülkede verildiğine bakın. AB veya AEA ülkesinden ise genellikle geçerliliğini korur. Başka bir ülkeden ise okumaya devam edin.
- Tarihi not edin: Almanya'ya ne zaman taşındığınızı not edin. Süre genellikle burada olağan ikametgâhınızın (ordentlicher Wohnsitz) başladığı andan itibaren işler. Bu, normalde yaşadığınız yerdir.
- Ehliyet dairesine sorun: Arayın veya şehrinizin internet sitesine bakın. Sınava girmeniz gerekip gerekmediğini ve hangi belgelere ihtiyacınız olduğunu sorun. Bazı ülkeler için sınavsız, basit bir değişim mümkündür. Bazı ülkeler için sadece teori sınavı gerekir. Birçok ülke için ise hem teori sınavına hem de direksiyon sınavına girmeniz gerekir.
- Belgeleri toplayın: Ehliyetinizi tercüme ettirin, göz testini ve gerekirse ilk yardım kursunu yapın.
- Başvurun: Başvuruyu tüm belgelerle birlikte ehliyet dairesine teslim edin. Birçok şehirde bunun için randevu (Termin) almanız gerekir.
- Gerekirse sınavlara girin: Direksiyon sınavı için bir sürücü kursuna (Fahrschule) kaydolun. Sınav için arabayı genellikle sürücü kursu sağlar. Birkaç direksiyon dersi, Alman trafik kurallarını tanımanıza yardımcı olur.
- Ehliyetinizi alın: Yabancı ehliyetinizi teslim eder ve Alman ehliyetinizi alırsınız.
Kendi arabanız varsa sigortaya da ihtiyacınız vardır. Bununla ilgili daha fazla bilgiyi Araç sigortası yaptırmak sayfasında bulabilirsiniz.
Masraflar ve süreler
AB dışındaki bir ülkeden alınan ehliyet için genellikle Almanya'daki ikametinizin başlangıcından itibaren altı aylık bir süre geçerlidir. Bu süre içinde yabancı ehliyetinizle araç kullanabilirsiniz. Sonrasında Alman ehliyeti olmadan artık araç kullanamazsınız. Bu yüzden başvurunuzu erken yapın, çünkü işlemler ve sınavlar biraz zaman alabilir.
Ehliyet değişimi için harç ödersiniz. Buna çoğu zaman tercüme, vesikalık fotoğraf, göz testi ve ilk yardım kursu masrafları da eklenir. Sınava girmeniz gerekirse sınav ve sürücü kursu masrafları da eklenir. Kesin tutarlar yere ve duruma göre farklıdır. Ehliyet dairenize sorun.
Yeni gelenlerin sık yaşadığı sorunlar
Henüz kayıtlı adres yok: İkamet kaydı (Anmeldung) olmadan ehliyet değişimi için genellikle başvuru yapamazsınız. Bu yüzden evinizi mümkün olan en kısa sürede vatandaşlık dairesine kaydettirin.
Az Almanca bilmek: Teori sınavına birçok dilde, örneğin İngilizce veya Türkçe girebilirsiniz. Sınava kaydolurken bunu sorun. Daireye sizin için tercümanlık yapacak birini de götürebilirsiniz.
Süreyi kaçırmak: Süre dolduysa artık araç kullanamazsınız. Yine de ehliyet değişimi çoğu zaman hâlâ mümkündür. Bu durumda ne yapmanız gerektiğini ehliyet dairesi size söyler.
Sınav gerekip gerekmediği belirsiz: Bu, ehliyetinizi aldığınız ülkeye bağlıdır. Her zaman ehliyet dairesine sorun. Sadece tanıdıklarınızın söylediklerine güvenmeyin.
Schufa kaydı yok: Ehliyet değişimi için Schufa raporuna (Schufa-Auskunft) ihtiyacınız yoktur. Ancak ileride krediyle araba almak isterseniz önemli hâle gelebilir. Bununla ilgili daha fazla bilgiyi Schufa'yı anlamak ve oluşturmak sayfasında okuyabilirsiniz.
Oturumla ilgili sorular: Almanya'da ne kadar kalabileceğiniz ayrı bir konudur. Genel bilgileri Oturma iznini netleştirmek sayfasında bulabilirsiniz. Kişisel durumunuz için yabancılar dairesi (Ausländerbehörde) yetkilidir.
Sık sorulan sorular
AB ehliyetimi değiştirmem gerekiyor mu?
Genellikle hayır. AB veya AEA ülkesinden alınan bir ehliyet Almanya'da geçerliliğini korur. Sorularınız olursa ehliyet dairesi size yardımcı olur.
İlk aylarda yabancı ehliyetimle araç kullanabilir miyim?
Çoğunlukla evet, genellikle ikametinizin başlangıcından itibaren altı ay boyunca. Ehliyetiniz Almanca değilse, yanında çoğu zaman bir tercümeye veya uluslararası ehliyete ihtiyacınız olur.
Tekrar sürücü kursuna gitmem gerekiyor mu?
Tamamen yeni bir ehliyette olduğu gibi zorunlu dersler, ehliyet değişiminde genellikle gerekmez. Ancak direksiyon sınavı için genellikle bir sürücü kursuna ihtiyacınız olur.
Eski ehliyetimi geri alır mıyım?
Hayır, genellikle almazsınız. Ehliyet değişiminde onu teslim eder, karşılığında Alman ehliyetini alırsınız.
Başvuruyu nereye yapacağım?
Şehrinizin veya ilçenizin ehliyet dairesine. İşlemler ve randevular yere göre farklılık gösterebilir.